مطالعات اقتصاد اسلامی

تحلیل قابلیت پوشش ریسک بازار سهام ایران در بازار صکوک بین‌المللی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد مالی، دانشگاه امام صادق(ع)، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، تهران، ایران.

2 استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

10.30497/ies.2025.243354.2109

چکیده

یکی از مهمترین دستاوردهای دهه اخیر در عرصه مالی اسلامی، انتشار انواع اوراق بهادار اسلامی به نام صکوک است. یکی از ویژگی‌های مهم صکوک، ریسک پایین این اوراق نسبت به سایر اوراق بهادار و بازارهای مالی دیگر است. بنابراین صکوک می‌تواند ابزار مناسبی برای مدیریت ریسک باشد. در این پژوهش بر این ویژگی صکوک بین‌المللی و کاربرد آن یعنی پوشش دهندگی ریسک سرمایه‌گذار در صنعت فراورده‌های نفتی بازار سهام کشور ایران تاکید شده است؛ سوال مشخص این پژوهش، بررسی قابلیت پوشش ریسک این صنعت با استفاده از بازار صکوک بین‌المللی است به این منظور ابتدا همبستگی بین بازدهی صنعت فراورده‌های نفتی در بازار سهام ایران و بازدهی صکوک بین‌المللی را با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون بررسی می‌شود سپس انواع اثرات سرریزی بین بازدهی این دو شاخص را به تفکیک انواع سررسید صکوک بین‌المللی با استفاده از مدل Asymmetric BEKK VAR-MGARCH مورد آزمون قرار می‌گیرد و در نهایت با استفاده از داده‌های روزانه 8 سال گذشته یعنی از سال 2013 تا 2020، وزن بهینه صکوک بین‌المللی را به تفکیک سررسید جهت حداقل سازی ریسک سبد سرمایه‌گذار داخلی به صورت پویا محاسبه می‌گردد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد شوک‌ها و نوسانات شرطی گذشته هر بازار بر روی خودش نقش مهمتری از اثرات سرریز نوسانات بین این دو بازار دارد؛ همچنین سرمایه‌گذاری در صکوک کوتاه‌مدت 1 تا 3 ساله در مقایسه با صکوک بلندمدت، ظرفیت مناسب‌تری از جهت تنوع بخشی سبد سرمایه‌گذار در صنعت فراورده‌های نفتی دارد و استفاده از این ابزار مالی اسلامی می‌تواند ریسک کل سبد سرمایه‌گذار داخلی را کاهش دهد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An Analysis of the Hedging Capability of Iran’s Stock Market in the International Sukuk Market

نویسندگان [English]

  • vahid nekouei 1
  • mahdi Ghaemi asl 2

1 Phd Student in Financial Economics, Faculty of Islamic Studies and Economics, Imam Sadiq (a.s) University, Tehran, Iran.

2 Assistant Professor, Faculty of Economics, Kharazmi University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

One of the most important achievements of the last decade in the field of Islamic finance is the issuance of various Islamic securities called sukuk. One of the important features of Sukuk is the low risk of these securities compared to other securities and other financial markets. Therefore, sukuk can be a good tool for risk management. In this study, this feature of international Sukuk and its application ie Investor Hedging Potential in Petroleum products industry of Iran's Stock Market has been emphasized; The specific question of this research is to investigate the risk hedging of this industry using the international Sukuk market .Then the types of spillover effects between the returns of these two indicators are tested separately for different types of international Sukuk maturities using Asymmetric BEKK VAR-MGARCH model. Finally, using the daily data of the last 8 years, ie from 2013 to 2020, the optimal weight of international Sukuk is calculated separately by maturity to minimize the risk of the domestic investor portfolio. Optimal weight of international Sukuk by separate maturity is calculated Dynamically to minimize the risk of the domestic investor. The results show that past shocks and conditional fluctuations of each market have a more important role on themselves than the spillover effects between these two markets; Also, investing in short-term Sukuk 1 to 3 years compared to long-term Sukuk, has a more appropriate capacity to diversify the investment portfolio in the petroleum products industry and can reduce the risk of the entire domestic investor.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic securities
  • Hedging risk potential
  • International Sukuk
  • Optimal portfolio weight
  • Iran's Stock Market
 تسخیری، محمدعلی(1386)، مبانی شرعی اوراق بهادار اسلامی(صکوک،) فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، شماره9، ص27.
 توحیدی، محمد؛ یاراحمدی، رضا(1398)، نوع‌شناسی و طبقه‌بندی اوراق بهادار اسلامی(صکوک) از منظر معیارهای گوناگون، فصلنامه علمی اقتصاد و بانکداری اسلامی، شماره بیست و هشتم، پاییز 1398، صفحات 41-76.
توحیدی، محمد، کاوند مجتبی و اعتصامی، امیرحسین (1393)، طبقه بندی اوراق بهادار اسلامی (صکوک)، مرکز پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار 1-7 .
صالح‌آبادی، علی؛ فدایی نژاد، محمد؛ جوشن، ابراهیم(1397)، اثر انتشار صکوک بر بازده تعدیل شده با ریسک و ارزش معاملات سهام، فصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات مالی، 1397، دوره 20، شماره 4، صفحات 427-444.
خوانساری، رسول؛ فهیمی، عزیزالله؛ رضوانی، مستوره (1398)؛ بررسی قانون حاکم بر انتشار صکوک بین‌المللی در جهان و الزامات بسترسازی حقوقی در بازار سرمایه، فصلنامه علمی پژوهشی جستارهای اقتصادی، سال16، شماره31، بهار و تابستان 1398 صفحات 297-322.
خوانساری، رسول (1395)؛ صکوک بین‌المللی؛ تجربه جهانی و الزامات پیش‌رو برای نظام بانکی ایران (چاپ شده در بیست و هفتمین همایش بانکداری اسلامی-شهریور ۱۳۹۵)
 موسویان، سید عباس (1386)، ابزارهای مالی اسلامی (صکوک)، تهران؛ پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ ششم.
موسویان، سید عباس (1392)، بازار سرمایه اسلامی، قم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
AAOIFI. (2008). Accounting and Auiting Organization for Islamic Financial Institutions's Shari'a Standards. Bahrain: AAOIFI.
Al-Amine, Muhammad al-Bashir Muhammad. (2012). Global Sukuk and Islamic Securitization Market: Financial Engineering and Product Innovation.
Aljloud, Saad Ali. (2014). Innovation in the Standard of Globalization Sukuk. International Law Research, 3(1). https://doi.org/10.5539/ilr.v3n1p82
Boqiang, Lin, & Chen, Yufang. (2019). Dynamic linkages and spillover effects between CET market, coal market and stock market of new energy companies: A case of Beijing CET market in China. Energy Journal.
Deloitte. (2015). Corporate Sukuk in Europe: Alternative Financing for Investment Projects.
Guntur Anjana Raju, & Velip, Suraj. (2018). An empirical study on optimal hedge ratio and hedging effectiveness of Nifty IT index stocks. International Journal of Research Culture Society, 2(1).
ISRA & SC. (2017). Sukuk: Principles & Practices. International Shariah Research Academy for Islamic Finance.
Khansari, Rasoul. (2016). International Sukuk: Global Experience and Future Requirements for Iran’s Banking System. Paper presented at the 27th Islamic Banking Conference, September 2016. (In Persian)
Khansari, Rasoul; Fahimi, Azizollah; & Rezvani, Mastoureh. (2019). Review of governing law on international Sukuk issuance and legal infrastructure requirements in capital markets. Jostarhaye Eghtesadi, 16(31), 297–322. (In Persian)
Lean, Yu; Zha, Rui; Stafylas, Dimitrios; He, Kaijian; & Liu, Jia. (2018). Dependence and volatility spillovers between oil and stock markets. International Review of Financial Analysis.
Mohamad Mokhtar, S.; Rahman, S.; Kamal, H.; & Thomas, A. (2009). Sukuk and the capital markets. In Sukuk: Islamic Capital Market Series (pp. 17–38). Kuala Lumpur: Sweet & Maxwell Asia.
Mousavian, Seyyed Abbas. (2007). Islamic Financial Instruments (Sukuk). Tehran: Research Institute for Culture and Islamic Thought. (In Persian)
Mousavian, Seyyed Abbas. (2013). Islamic Capital Market. Qom: Research Institute for Culture and Islamic Thought. (In Persian)
Nazar, Jhordy Kashoogie. (2015). Regulatory and financial implications of Sukuk’s legal challenges for sustainable Sukuk development in Islamic capital markets. In Developing Inclusive and Sustainable Economic and Financial Systems. Selected Papers of the 8th & 9th International Conference.
Nyassoke Titi Gaston Clément; Kamdem, Jules Sadefo; & Fono, Louis Aimé. (2019). Dynamic optimal hedge ratio design when price and production are stochastic with jump. HAL Archive.
Salehabadi, Ali; Fadaei Nejad, Mohammad; & Joushan, Ebrahim. (2018). The effect of Sukuk issuance on risk-adjusted returns and stock trading value. Financial Research Quarterly, 20(4), 427–444. (In Persian)
Taskhiri, Mohammad Ali. (2007). Shari‘a foundations of Islamic securities (Sukuk). Islamic Economics Quarterly, 9, 27. (In Persian)
Tavhidi, Mohammad, & Yarahmadi, Reza. (2019). Typology and classification of Islamic securities (Sukuk) based on various criteria. Islamic Economics and Banking Quarterly, 28, 41–76. (In Persian)
Tavhidi, Mohammad; Kavand, Mojtaba; & E‘tesami, Amirhossein. (2014). Classification of Islamic Securities (Sukuk). Securities and Exchange Organization Research Center, 1–7. (In Persian)
Yesuf, Abdurahman Jemal. (2016). A comparative analysis of Sukuk and conventional bonds. In Ş. Ş. Erçetin (Ed.), Chaos, Complexity and Leadership 2014 (pp. 417–438). Cham: Springer.
مطالعات اقتصاد اسلامی
دوره 16، شماره 1 - شماره پیاپی 31
آبان 1404
صفحه 79-112