تحلیل مبادی هستی‌‌شناختی و معرفت‌‌شناختی مسئلة عدالت در اندیشة استاد شهید مرتضی مطهری(ره)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عادل پیغامی
دانشجوی دکتری و عضو هیئت علمی دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع)
10.30497/ies.2008.2413
چکیده
 عدالت منتهی آمال بشریت در همةاعصار و زمان‌‌ها بوده است و کمتر جریان فکری و جنبش اجتماعی را می‌‌توان سراغ گرفت که شعار عدالت را مطرح نکرده باشد. اما آنچه در این میان باقی است اینکه حسب میراث مکتوب معارف و علوم انسانی- اجتماعی هیچ‌‌گاه توافقی بر سر چیستی عدالت در بین متفکران حاصل نشده است و تعریف از عدالت و مبادی مابعدالطبیعی هر تعریف و همچنین دلالت‌‌های سیاستی آن‌‌ها همیشه محل غفلت و یا منازعه واقع شده است. تحلیل و واسازی هستی‌‌شناختی، معرفت‌‌شناختی و کلامی از مسئلةعدالت مقوله‌‌ای است که ادبیات ناظر بر نظریه‌‌های عدالت نیازمند آن بوده و هرگونه پالایش نظری و انتخاب در عرصةسیاست‌‌گذاری و کاربرد، مستلزم تفطن بدان‌‌هاست؛از سوی دیگر،معرفی آرای حکمای اسلامی در این زمینه نیز فارغ از توجهات فلسفی و مابعدالطبیعی ایشان، آنچنانکه باید،محصولی معرفتی در پی ندارد. از اینرو در این نوشته سعی شده کهتعاریف یکی از متفکران معاصر اندیشةاسلامی، استاد شهید مرتضی مطهری(ره)، از مقولةعدالت حسب نظرات کلامی و فلسفی خود ایشان مورد واسازی هستی‌‌شناختی، معرفت‌‌شناختی و کلامی قرار گیرد تا دلالت‌‌های فلسفی هر یک از تعاریف مطرح‌‌شده توسطایشان، به ویژه در حوزةرویکردهای معتزلی، اشعری و شیعی بررسی بیشتری شود و نشان داده شده است که رئالیسم در مسئلةعدالت جایگاه رکینی را در مباحث ناب اسلامی داراست.
کلیدواژه‌ها
عدالت
تعریف عدالت
فلسفة عدالت
واسازی
هستی‌‌شناسی
معرفت‌‌شناسی
مبادی کلامی
رئالیسم

عنوان مقاله English

The Analysis of Ontological and Epistemological Origins of justice issue in the motahharis perspective

نویسنده English

adel paighami
PhD Student and Faculty Member of the Faculty of Economics (Imam Sadiq University)
جوان، موسی (1326)، مبانی علم حقوق، تهران: شرکت چاپ رنگین.
 سروش، عبدالکریم (1359)، دانش و ارزش، پژوهشی در ارتباط علم و اخلاق، بی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌جا: چاپ سوم.
 مطهری، مرتضی (1372- الف)، اسلام و مقتضیات زمان، ج2، تهران: صدرا، چاپ 8.
 همو (1372- ب)، بیست گفتار، تهران: صدرا، چاپ هشتم.
 همو (1372- ج)، ده گفتار، تهران: صدرا، چاپ هشتم.
 همو (1376)، عدل الهی، تهران: صدرا، چاپ دوازدهم.
 همو (1377)، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج2. تهران: صدرا، چاپ هفتم.