دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 1 2023 10 23 Investigating the trade value of cryptocurrencies and ranking them based on Islamic economics criteria بررسی مالیت انواع رمزارزها و طبقه بندی آن ها بر اساس معیارهای اقتصاد اسلامی 1 46 77697 10.30497/ies.2025.244553.2157 FA مهدی حاج آقابزرگی دانشجوی دکتری مدیریت قراردادهای بین‌المللی نفت و گاز، دانشکده علوم مالی و حسابداری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0003-5938-4774 حسین عیوضلو دانشیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران. 0000-0002-4147-4654 Journal Article 2023 05 19 The types of cryptocurrencies have differences from each other.These differences make it impossible issue a general verdict about the trade value of all of them, and it is necessary to first identify the nature of each type of cryptocurrency and then check its trade value.Considering the nature of unstable and stable cryptocurrencies without support, until If they do not have the characteristics of money, they cannot have trade value because they don’t have the criteria of property in Islamic jurisprudence. When they reach this stage, they have credit trade value. About physical asset backed cryptocurrencies because they are just document at first they don’t have trade value by themselves, but if their support has trade value, their transaction will not be a problem. if these cryptocurrencies also reach a stage where they acquire the characteristics of money apart from Being a document they are valued as credit property.The situation is also the same for cryptocurrencies that are backed by fiat money.They are a document that shows the owner's ownership of a credit asset.About the cryptocurrencies backed by another currency it’s necessary to see what stage the cryptocurrency is in. Whether it has reached the time when it becomes a property or not. If it has reached the cryptocurrency that is supported is a document indicating the owner's ownership of a credit property. Of course it may eventually be used by the people or the government as money In this case in addition to being a document it becomes an independent asset. رمزارزها دارای انواع مختلفی میباشند که هریک دارای ویژگیهای مخصوص خود هستند. وجود این تفاوتها باعث میشود تا نتوان بهطورکلی برای مالیت همهی رمزارزها یک حکم کلی صادر کرد. برای این منظور لازم است تا ابتدا ماهیت هر نوع از رمزارز شناسایی شده و سپس مالیت آن مورد بررسی قرارگیرد. به نظر میرسد باتوجه به ماهیت رمزارزها از نظر بیثبات و باثبات بودن یا بدون پشتوانه بودن، تا زمانی که حائز ویژگیهای پول نباشند، مالیت هم نمیتوانند داشته باشند چراکه هیچ یک از ملاکهای مال در فقه اسلامی را بدون این ویژگی ندارند. زمانی هم که به این مرحله رسیدند دارای مالیت اعتباری میباشند. امّا رمزارزهای باثبات دارای پشتوانه فیزیکی چون عملاً نوعی سند الکترونیکی هستند که حاکی از مالکیت صاحب آن بر مقدار مشخصی از پشتوانه آن رمزارز میباشند، در ابتدا به خودی خود مالیت ندارند، امّا اگر پشتوانهی آنها مالیت داشته باشد، معاملهی آنها مشکلی نخواهدداشت. هرچند که اگر این رمزارزها نیز به مرحلهای برسند که ویژگیهای پول را بهدست بیاورند، جدا از اینکه سند هستند بهعنوان مال اعتباری مالیت پیدا میکنند. در مورد رمزارزهایی که دارای پشتوانهی پول فیات هستند نیز وضعیت همینطور است. در واقع آنها سندی هستند که نشان دهندهی مالکیت دارنده، نسبت به یک مال اعتباری یعنی پول فیات میباشند. اما درمورد رمزارزهایی که پشتوانهی آنها رمزارزهایی دیگر مثل بیت‌کوین و اتریوم هستند باید دید آن رمزارزهایی که پشتوانگی میکنند در کدام مرحله قراردارند و آیا به دورانی که حائز مالیت شوند رسیدهاند یا نه. اگر رمزارزی که بهعنوان پشتوانه است خود مالیت داشتهباشد آنگاه رمزارزی که پشتیبانیمیشود، سندی است که حاکی از مالکیت دارنده آن نسبت به یک مال اعتباری میباشد. البته در نهایت ممکن است توسط مردم یا دولت به عنوان پول نیز اعتبارشوند. در این حالت نیز علاوهبراین که سند هستند خودشان نیز مستقلاً دارای مالیت اعتباری میشوند. امّا مالیت خود میتواند به عنوان یک شاخص جهت رتبهبندی انواع رمزارز از نظر ملاحظات اقتصاد اسلامی مورد توجه قرار گیرد. چراکه نحوه احراز مالیت نتایج مهمی دارد که میتواند از حیث معیارهای بنیادین حق، عدل و قوام مورد بررسی قرارگیرد. دلیل استفاده از این معیارها آن است که در حال حاضر فتاوای زیاد و مشخصی در مورد انواع رمزارزها نداریم لذا استفاده از این معیارها که مبتنی بر روش تأسیس است میتواند راهگشا باشد.

https://ies.isu.ac.ir/article_77697_8fbbed8ae84a2959107a22a320f0533a.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 1 2023 10 23 An Assessment of How Islamic Banking Addresses the Inherent Instability of Fractional Reserve Banking ارزیابی نحوه مواجهه با بی ثباتی ذاتی بانکداری ذخیره جزئی در بانکداری اسلامی 47 78 77695 10.30497/ies.2025.246845.2242 FA میثم خسروی استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2024 09 11 Financial stability has gained significant importance as a central goal for central banks following the 2008 financial crisis. Bank regulation is widely regarded as the primary strategy for supervisory authorities to ensure financial stability. However, despite repeated reforms in the regulatory framework of the banking sector after each major financial crisis, these measures have proven insufficient in preventing the recurrence of banking crises. This article employs a descriptive-analytical approach to argue that the inherent liquidity risk, a key driver of bank instability, stems from the uninsurable individual shocks faced by economic entities and the liquidity risks embedded in their lives. In the banking system, fractional reserve practices have merely transferred these risks to banks. In response to this inherent instability, many Muslim economists have proposed an Islamic monetary system based on a full-reserve banking framework. However, this article highlights critical oversights in these proposals and seeks to develop a more comprehensive decision-making framework. This framework not only addresses financial stability but also emphasizes price stability and the financing of economic growth. Given that economic growth and improving living standards are central to Islamic economics—and, as noted by Martyr Sadr, represent common ground between Islamic and capitalist economies—the article argues that an unconditional endorsement of a full-reserve banking system as the sole model for an Islamic monetary system is inadequate. Such a model fails to reconcile the potential conflict between financial stability and the imperative of fostering economic growth. Therefore, this article calls for a more nuanced approach that balances these competing objectives within the Islamic economic framework. ثبات مالی به عنوان یکی از اهداف بانکهای مرکزی پس از بحران مالی 2008 اهمیت بیشتری یافته است. تنظیمگری بر بانکها مهمترین راهبرد مقام ناظر در راستای تامین ثبات مالی تلقی میگردد و متناسب با افزایش اهمیت ثبات مالی که پس از هر بحران مالی فراگیر، تکرار میشود، اصلاحاتی نیز در چارچوب تنظیمگری شبکه بانکی اتفاق میافتد. تکرار وقوع بحرانهای مالی نشان داده است تنظیمگری علیرغم اصلاحاتی که به خود دیده، نتوانسته از وقوع مجدد بحران بانکی جلوگیری نماید. این مقاله با روش تحلیلی توصیفی، نشان میدهد که ریسک ذاتی نقدینگی به عنوان عامل اصلی بیثباتی بانکها، ریشه در ریسک نقدینگی ذاتی موجود در زندگی آحاد اقتصادی و شوکهای انفرادی بیمه ناپذیر آنها داشته و در نظام بانکداری ذخیره جزئی صرفا به بانک منتقل شده است. اما بسیاری از اقتصاددانان مسلمان در مواجهه با این بی ثباتی ذاتی نظام پولی اسلامی را در چهارچوب نظام بانکداری با ذخایر کامل تعریف کردهاند اما در این مقاله سعی شده است با شفاف ساختن وجوه مغفول نزد آن متفکران، چهارچوب تصمیمگیری جامعتری تعریف شود که در ضمن آن علاوه بر مقوله ثبات مالی به ثبات قیمتی و تامین مالی رشد اقتصادی نیز توجه شده باشد. از آنجاییکه رشد اقتصادی و ارتقاء سطح زندگی مردم در اقتصاد اسلامی محوریت داشته و به تعبیر شهید صدر (ره) از جمله نقاط اشتراک اقتصاد اسلامی با اقتصاد سرمایهداری است و از سوی دیگر این معیار با معیار ثبات مالی تزاحم دارد، به نظر میرسد جمع بندی غیر مشروط و مطلق مبنی بر اینکه نظام پولی اسلامی در چهارچوب نظام بانکداری ذخیره کامل است جمعبندی دقیقی نباشد.

https://ies.isu.ac.ir/article_77695_1ca7a40e6d6562fcc237e90b244697e2.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 1 2023 10 23 An Analysis of the Hedging Capability of Iran’s Stock Market in the International Sukuk Market تحلیل قابلیت پوشش ریسک بازار سهام ایران در بازار صکوک بین‌المللی 79 112 77601 10.30497/ies.2025.243354.2109 FA وحید نکوئی دانشجوی دکتری اقتصاد مالی، دانشگاه امام صادق(ع)، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، تهران، ایران. 0000-0002-7865-929X مهدی قائمی اصل دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. 0000-0002-2246-2914 Journal Article 2022 06 20 One of the most important achievements of the last decade in the field of Islamic finance is the issuance of various Islamic securities called sukuk. One of the important features of Sukuk is the low risk of these securities compared to other securities and other financial markets. Therefore, sukuk can be a good tool for risk management. In this study, this feature of international Sukuk and its application ie Investor Hedging Potential in Petroleum products industry of Iran's Stock Market has been emphasized; The specific question of this research is to investigate the risk hedging of this industry using the international Sukuk market .Then the types of spillover effects between the returns of these two indicators are tested separately for different types of international Sukuk maturities using Asymmetric BEKK VAR-MGARCH model. Finally, using the daily data of the last 8 years, ie from 2013 to 2020, the optimal weight of international Sukuk is calculated separately by maturity to minimize the risk of the domestic investor portfolio. Optimal weight of international Sukuk by separate maturity is calculated Dynamically to minimize the risk of the domestic investor. The results show that past shocks and conditional fluctuations of each market have a more important role on themselves than the spillover effects between these two markets; Also, investing in short-term Sukuk 1 to 3 years compared to long-term Sukuk, has a more appropriate capacity to diversify the investment portfolio in the petroleum products industry and can reduce the risk of the entire domestic investor. یکی از مهمترین دستاوردهای دهه اخیر در عرصه مالی اسلامی، انتشار انواع اوراق بهادار اسلامی به نام صکوک است. یکی از ویژگی‌های مهم صکوک، ریسک پایین این اوراق نسبت به سایر اوراق بهادار و بازارهای مالی دیگر است. بنابراین صکوک می‌تواند ابزار مناسبی برای مدیریت ریسک باشد. در این پژوهش بر این ویژگی صکوک بین‌المللی و کاربرد آن یعنی پوشش دهندگی ریسک سرمایه‌گذار در صنعت فراورده‌های نفتی بازار سهام کشور ایران تاکید شده است؛ سوال مشخص این پژوهش، بررسی قابلیت پوشش ریسک این صنعت با استفاده از بازار صکوک بین‌المللی است به این منظور ابتدا همبستگی بین بازدهی صنعت فراورده‌های نفتی در بازار سهام ایران و بازدهی صکوک بین‌المللی را با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون بررسی می‌شود سپس انواع اثرات سرریزی بین بازدهی این دو شاخص را به تفکیک انواع سررسید صکوک بین‌المللی با استفاده از مدل Asymmetric BEKK VAR-MGARCH مورد آزمون قرار می‌گیرد و در نهایت با استفاده از داده‌های روزانه 8 سال گذشته یعنی از سال 2013 تا 2020، وزن بهینه صکوک بین‌المللی را به تفکیک سررسید جهت حداقل سازی ریسک سبد سرمایه‌گذار داخلی به صورت پویا محاسبه می‌گردد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد شوک‌ها و نوسانات شرطی گذشته هر بازار بر روی خودش نقش مهمتری از اثرات سرریز نوسانات بین این دو بازار دارد؛ همچنین سرمایه‌گذاری در صکوک کوتاه‌مدت 1 تا 3 ساله در مقایسه با صکوک بلندمدت، ظرفیت مناسب‌تری از جهت تنوع بخشی سبد سرمایه‌گذار در صنعت فراورده‌های نفتی دارد و استفاده از این ابزار مالی اسلامی می‌تواند ریسک کل سبد سرمایه‌گذار داخلی را کاهش دهد.

https://ies.isu.ac.ir/article_77601_b1e2ade3896c663b5f08c3c5f7df528e.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 1 2023 10 23 Economic Forecasting in Light of Divine Traditions: From Challenge to Possibility پیش‌بینی اقتصادی در مواجهه با سنت‌های الهی، از دشواری تا امکان 113 138 77678 10.30497/ies.2025.247188.2250 FA قاسم ترخان استاد گروه کلام، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-2404-4211 علی اصغر هادوی نیا دانشیار گروه اقتصاد، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-3127-9609 علی اصغر قائمی نیا مدرس دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0009-7623-0199 Journal Article 2024 10 21 One of the most important challenges of common economics that makes accurate forecasting of economic phenomena difficult is the lack of consideration of spiritual and metamaterial factors that influence in the form of divine Laws; But is it possible to achieve such a goal in Islamic economics, which includes divine Laws? In response to the above question, the authors have reached the following results by applying the descriptive analytical method: A) The double acceptance of the principle of forecasting and realism is raised in mainstream economics; Therefore, by accepting the principle of realism, some do not consider prediction as one of the goals of this science b) In Islamic economics, although forecasting is not the focus of discussion; But along with explaining the reality, it is accepted longitudinally. C) The challenges ahead for those who accept prediction as the goal of science, ultimately prove its difficulty, not its impossibility. This problem in Islamic economics is double, not impossible, due to the element of divine science and expediency. d) A case study in economics and the analysis of Laws such as Barakat and Atraf, which express the logical relationship between condition and punishment, did not contradict the findings of this research. از مهم‌ترین چالش‌های علم اقتصاد رایج که پیش‌بینی دقیق پدیده‌های اقتصادی را با مشکل مواجه می‌کند، عدم لحاظ عوامل معنوی و فرامادی است که در قالب سنت‌های الهی تأثیر می‌گذارند؛ اما آیا در علم اقتصاد اسلامی که در آن سنت‌های الهی لحاظ شده‌ است می‌توان به چنین هدفی دست یافت؟ و آیا لحاظ سنت‌های الهی، قدرت پیش‌بینی پدیده‌های اقتصادی را افزایش می‌دهد یا به چالش‌های آن اضافه می‌کند؟ نگارندگان در پاسخ به پرسش فوق با کاربست روش تحلیلی توصیفی، به نتایج زیر دست یافته‌اند: الف) دوگانه پذیرش اصل پیش‌بینی و رئالیسم در علم اقتصاد رایج مطرح می‌شود؛ لذا برخی با پذیرش اصل رئالیسم، پیش‌بینی را از اهداف این علم تلقی نمی‌کنند. ب) در علم اقتصاد اسلامی، هرچند پیش‌بینی محور بحث نیست؛ اما در کنار تبیین واقعیت به صورت طولی مورد پذیرش قرار می‌گیرد. ج) چالش‌های پیش‌رو برای کسانی که پیش‌بینی را به‌عنوان هدف علم پذیرفته‌اند، نهایتا دشوار بودن آن را اثبات می‌کند، نه عدم امکان آن را. این مشکل در علم اقتصاد اسلامی به جهت عنصرعلم غیب الهی و مصلحت، مضاعف است نه ناممکن. د) مطالعه موردی در علم اقتصاد و تحلیل سنت‌هایی مانند برکات و اتراف که بیانگر روابط منطقی بین شرط و جزا است، در تنافی با یافته‌های این پژوهش نبوده است. هـ) همچنین جریان سنت ابتلا نمی‌تواند چالش جدی را در مسیر پیش‌بینی حوادث اقتصادی ایجاد کند؛ از این ‌رو، عوامل معنوی می‌توانند به عنوان شاخص‌های هشدار دهنده در پیش‌بینی بحران‌ها عمل کنند و در تحلیل‌ها و سیاست‌گذاری‌های اقتصادی مورد لحاظ قرار گیرند.

https://ies.isu.ac.ir/article_77678_2f7458acd81aa862e3dc915d634e4a87.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 1 2023 10 23 Zakat and Islamic Economic Prosperity: A Content Analysis of Scholarly Articles زکات در مسیر رونق اقتصادی اسلامی، تحلیل محتوای مقالات 139 170 77784 10.30497/ies.2025.246507.2228 FA حمیدرضا رادفر استادیار مرکز اسناد فرهنگی آسیا،‌ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. 0000-0003-1135-1837 نیره جعفری فر کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی قم، قم، ایران. 0000-0002-2982-1203 Journal Article 2024 06 16 Zakat is important in Islamic economy. Analysis of the content of articles is a tool for informing policymakers in the field of zakat. For this reason, the research analyzed all 137 articles in the field of zakat indexed in the Islamic World Science Citation Center between 1382-1402 using a descriptive method and quantitative and applied content analysis. Among the 83 academic institutions with works in Iran, “Imam Sadiq University” is the best with 18 works. “Mohammad Mahdi Askari”, “AbdolMohammad Kashian”, “Ahmad Shaabani” were recognized as the top authors and the journal "Islamic Economics Studies" is the busiest with 13 articles. 84 topics have emphasized the field of zakat, the topic of “Islamic economy” with the highest frequency of repetition in the articles (57 articles) was recognized as the core topic. Using strategies to raise awareness of the position of zakat from the point of view of Islam in society; Creating culture in the field of paying zakat in the society; Establishing a comprehensive, complete and solid law on zakat; Estimating the potential capacity of providing zakat in Iran; Introducing the proposed organization to organize and operationalize the tax policy of Zakat in the country; Compilation and implementation of a codified and integrated plan for zakat collection by the trustee were among the solutions identified from the research. با توجه به نقش مهم زکات در اقتصاد اسلامی تحلیل محتوای مقالات، ابزاری برای آگاهی بخشی سیاست‌گذاران حوزه زکات است. از این‌رو پژوهش حاضر به روش توصیفی و تحلیل محتوای کمی و از نوع کاربردی تمامی 137 مقاله حوزه زکات نمایه شده در پایگاه استنادی جهان اسلام بین سال‌های 1382-1402 را مورد تحلیل قرار داد. از بین 83 موسسه علمی صاحب اثر ایران در حوزه زکات، دانشگاه امام صادق (ع) با 18 اثر سرآمدترین است. محمد مهدی عسکری، عبدالمحمد کاشیان و احمد شعبانی نویسندگان برتر شناخته شده و از میان مجلات، مجله مطالعات اقتصاد اسلامی با 13 مقاله پر کارترین است. 84 موضوع بر حوزه زکات تاکید داشته‌اند که حوزه موضوعی اقتصاد اسلامی با بیشترین فراوانی تکرار در مقالات (57 مقاله) موضوع هسته شناخته شد. بکارگیری راهبردهای آگاهی‌رسانی جایگاه زکات از دیدگاه اسلام در جامعه، فرهنگ‌سازی در زمینه پرداخت زکات در جامعه، وضع یک قانون جامع، کامل و متقن در مورد زکات، برآورد ظرفیت بالقوه تامین زکات در ایران، معرفی نهاد پیشنهادی برای ساماندهی و عملیاتی کردن سیاست مالیاتی زکات در کشور، تدوین و اجراسازی برنامه مدون و یکپارچه برای گردآوری زکات از سوی متولی امر از جمله راهکارهای شناسایی شده حاصل از این پژوهش بودند.

https://ies.isu.ac.ir/article_77784_6db002cd241d0a49c8d3be51cdecae6d.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 1 2023 10 23 The Just Price as a Theological Institution: The Experience of Scholastic Thinkers and Implications for Islamic Economics قیمت عادلانه به مثابه یک نهاد الهیاتی: تجربه متفکران مدرسی و رهیافت‌هایی برای اقتصاد اسلامی 171 198 77181 10.30497/ies.2024.243689.2140 FA محمد حسین بهمن پور خالصی دانشجوی مقطع دکتری، علوم اقتصادی دانشگاه امام‌صادق علیه‌السلام، تهران، ایران. 0000-0003-1021-6393 محمد جواد شریف زاده دانشیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام‌ صادق علیه‌السلام، تهران، ایران. 0000-0002-6952-182X Journal Article 2023 01 03 The objective of this research is to undertake a reevaluation of the scholastic theory of the just price from a theological perspective. Despite prior studies, this study will put forth the notion that the just price is a theological concept that aids individuals in their faith journey toward happiness. The results of this research reveal that the just price is the product of a teleological approach to human happiness and its material needs. The scholastics recognized the importance of human fulfillment in appraising the value of goods from a scholastic perspective, which encompasses everything that contributes to human perfection. It is noteworthy that the scholastics not only elucidated the theoretical aspects of the just price but also endeavored to eliminate the practical challenges that individuals faced in implementing the just price institution. In this regard, the scholastics proposed practical solutions such as legal price, informed persons, costs, and joint agreement for the determination of just price in the market. اغلب مطالعاتی که در زمینه‌ی نظریه قیمت عادلانه مدرسی انجام‌شده است بر مواجهه‌ اقتصادی و یا اخلاقی با این نهاد برآمده از ادبیات مدرسی تأکید دارند. با این‌ وجود به نظر می‌رسد قیمت عادلانه بیش از آنکه بخواهد محصول یک قضاوت اخلاقی و یا تحلیل اقتصادی باشد، ثمره یک‌ نهاد‌سازی در الهیات اقتصادی است. این مطالعه در تلاش است تا با بازخوانی نظریه قیمت عادلانه مدرسی به این نهاد از زاویه الهیاتی نظر افکند و در این راستا آن را به‌مثابه یک تلاش الهیاتی در راستای ساخت نهادی که بتواند به دین‌داری مردم کمک کند به اثبات برساند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که قیمت عادلانه ثمره نوعی نگرش غایت نگر نسبت به سعادت انسان و ملزومات آن در حیات مادی اوست. معرفی مؤلفه محوری نیاز و برآورد عمومی از آن نیز بیانگر اهمیت غایت انسانی در تعریف کالاهای مادی در ربط به سعادت انسان است؛ ازاین‌رو هرچه که بتواند به تحقق کمال انسانی کمک بیشتری نماید ارزشمندتر خواهد بود. مدرسیان تنها به تبیین ابعاد نظری قیمت عادلانه بسنده نکردند؛ رفع چالش‌های عملی مؤمنان در راستا کاربست نهاد قیمت عادلانه یکی دیگر از تلاش‌های ایشان به‌حساب می‌آمد. در این راستا قیمت قانونی، افراد مطلع، هزینه‌ها و توافق مشترک از جمله راهکارهای عملی مدرسیان برای شناسایی قیمت عادلانه در بازار است. لزوم اتخاذ نگرش حداکثری نسبت به دین و منابع معرفتی دینی، ضرورت تکامل نهاد متناسب با تعالی کنشگران آن، لزوم ارزیابی واقعی عملکرد نهاد و نیز ضرورت کلیت و اطلاق آن جهت انطباق در شرایط مختلف ازجمله رهیافت‌های این پژوهش برای اقتصاد اسلامی است.

https://ies.isu.ac.ir/article_77181_e0671f89bc01fddd121765ae2cd7fc68.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 1 2023 10 23 Asymmetric Effects of Financial Risk Components and Economic Complexity on the Development of the Sukuk Market in Iran ( Nonlinear Autoregressive Distributed Lag (NARDL) Model) بررسی اثرات نامتقارن مؤلفه‌های ریسک مالی و پیچیدگی اقتصادی بر توسعه بازار صکوک در ایران (رهیافت خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی غیر خطی (NARDL)) 199 236 77576 10.30497/ies.2025.246038.2216 FA بهمن خانعلی زاده دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. 0000-0002-6291-978X اشکان رحیم زاده استادیار، گروه اقتصاد، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. 0000-0001-6992-746X محمد دالمن پور استادیار، گروه اقتصاد، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. 0000-0003-0065-3354 مجید افشاری راد دانشیار، گروه اقتصاد امور عمومی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. 0000-0002-6703-581X Journal Article 2024 03 16 The main goal of this research is to investigate the effects of shocks of financial risk components along with economic complexity on the development of sukuk market in Iran. The data required to conduct this research is based on the variables of the proposed model related to the period of 2010-2022 and seasonally, using the Central Asset Management Company of the Iranian Capital Market, the International Country Risk Guide Database (ICRG) and the MIT University website. The results of the Wald test indicate that the positive and negative shocks of financial risk components (current account, exchange rate, foreign debt, debt service and international liquidity) have asymmetric effects on the development of the Iranian sukuk market. Also, the estimation results of the model using the Nonlinear Autoregressive Distributed Lag Model Approach (NARDL) showed that among the financial risk components in the long term, the most influential positive and negative shock on the development of the Iranian sukuk market is related to the debt service component, respectively, with a coefficient of 22.56. and 10.56 and in the short term, the most effective positive shock is related to foreign debt component with a coefficient of 10.22 and negative risk is related to debt service component with a coefficient of 2.24. Also, the effect of economic complexity on the development of sukuk market is positive in the long term, while it is not significant in the short term. The error correction coefficient in this estimate is negative and statistically significant, which shows that 0.30 of the short-term imbalance is adjusted to reach the long-term balance every year. هدف اصلی این پژوهش بررسی اثرات شوک‌های مؤلفه‌های ریسک مالی به همراه پیچیدگی اقتصادی بر توسعه بازار صکوک در کشور ایران می‌باشد. داده‌های مورد نیاز برای انجام این تحقیق بر اساس متغیرهای مدل پیشنهادی مربوط به دوره زمانی 1401-1389 و به صورت فصلی بوده و از شرکت مدیریت دارایی مرکزی بازار سرمایه ایران، بانک اطلاعاتی راهنمای بین‌المللی ریسک کشوری (ICRG) و وبسـایت دانشـگاه ام آی تــی استفاده شده است. نتایج آزمون والد (Wald) حاکی از آن است که شوک‌های مثبت و منفی مؤلفه‌های ریسک مالی(حساب جاری، ثبات نرخ ارز، بدهی خارجی، خدمات بدهی و نقدینگی بین‌المللی) اثرات نامتقارنی بر توسعه بازار صکوک ایران دارند. همچنین نتایج تخمین مدل با استفاده از رهیافت خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی غیر خطی (NARDL) نشان داد که از میان مؤلفه‌های ریسک مالی در بلندمدت، تأثیرگذارترین شوک‌ مثبت و منفی بر توسعه بازار صکوک ایران مربوط به مؤلفه خدمات بدهی به ترتیب با ضریب 56/22 و 56/10- و در کوتاه‌مدت تأثیرگذارترین شوک مثبت مربوط به مؤلفه بدهی خارجی با ضریب 22/10 و ریسک منفی مربوط به مؤلفه خدمات بدهی با ضریب 24/2- می‌باشد. همچنین تأثیر پیچیدگی اقتصادی بر توسعه بازار صکوک در بلندمدت مثبت است در حالی که در کوتاه‌مدت معنی‌دار نمی‌باشد. ضریب تصحیح خطا در این برآورد منفی و معنی‌دار آماری بوده که نشان می‌دهد در هر سال 30/0 از عدم تعادل کوتاه‌مدت برای رسیدن به تعادل بلند‌مدت تعدیل می‌گردد.

https://ies.isu.ac.ir/article_77576_c7f708db2c6d718417713c17338c10cc.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 1 2023 10 23 Estimating the Development Index of Production Cooperatives as an Institution of the Resistance Economy and Its Macroeconomic Determinants برآورد شاخص توسعه تعاونی‌های تولیدی به عنوان یکی از نهادهای اقتصاد مقاومتی و عوامل اقتصاد کلان مؤثر بر آن 237 266 77783 10.30497/ies.2024.243782.2130 FA کیومرث سهیلی دانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران مریم نفیسی مقدم دانش آموخته دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. 0000-0002-7328-808X Journal Article 2023 02 21 In recent years, many restrictions and obstacles have been imposed exogenously on Iran's economy. Resistance economy has been proposed as a solution to deal with these obstacles and limitations. Since the cooperative sector, especially the production cooperatives and their development, has a major role in the resistance economy, therefore, it is of particular importance to study, introduce and estimate the development index of production cooperatives and identify the macroeconomic factors affecting it. With this aim, in this article, the development index of production cooperatives has been estimated as one of the institutions of resistance economy and the macroeconomic factors affecting it have been explained. In this regard, by using the fuzzy logic method, the development index of production cooperatives in 5 different sectors (including handwoven carpet cooperatives, industrial, agricultural, mining, and total production cooperatives) in the provinces of Iran from 2011 to 2017 is calculated. Then, using the panel data method, the macroeconomic factors affecting the development of production cooperatives in different sectors are investigated. The results of the fuzzy logic approach show that, on average, Razavi Khorasan provinces in the field of mining cooperatives, Mazandaran in the field of agricultural cooperatives, East Azarbaijan in the field of industrial cooperatives, and Razavi Khorasan province had a higher position in the total number of cooperatives. In contrast to Ilam provinces in the field of mining cooperatives, Qazvin had the lowest position in the field of agricultural and industrial cooperatives and overall cooperatives. The results of the panel data model showed that the added value of different production sectors has a positive and significant effect on the development of cooperatives. On the other hand, the consumer price index and exchange rate have a negative and significant effect on the development of production cooperatives in most models. Based on this, it is suggested to control extreme fluctuations in the exchange rate and the inflation rate with appropriate monetary and fiscal policies and supply side policies to increase the resilience of the economy. در سال‌های اخیر، محدودیت‌ها و موانع متعددی به صورت برونزا بر اقتصاد ایران تحمیل شده است. اقتصاد مقاومتی به عنوان یک راه حل، جهت برون رفت و مقابله با این موانع و محدودیت‌ها مطرح گردیده است. از آنجایی که بخش تعاون، خصوصاً تعاونی‌های تولیدی و توسعه آن‌ها نقش عمده ای در اقتصاد مقاومتی دارد؛ بنابراین، مطالعه، معرفی دقیق و برآورد شاخص توسعه تعاونی‌های تولیدی و شناسایی عوامل کلان اقتصادی مؤثر بر آن از اهمیت خاصی برخودار است. با این هدف، در مقاله حاضر شاخص توسعه تعاونیهای تولیدی به عنوان یکی از نهادهای اقتصاد مقاومتی برآورد و عوامل اقتصاد کلان مؤثر بر آن تبیین شده است. در این راستا، با استفاده از روش منطقفازی به برآورد شاخص توسعه تعاونیهای تولیدی در 5 بخش مختلف شامل تعاونیهای فرش دستبافت، صنعتی، کشاورزی، معدنی و مجموع تعاونیهای تولیدی استانهای ایران در بازه زمانی 1390-1397 پرداخته شد. سپس با استفاده از روش دادههای تابلویی عوامل اقتصاد کلان مؤثر بر توسعه تعاونیهای تولیدی در بخشهای مختلف مورد بررسی قرار گرفت. نتایج رویکرد منطق فازی نشان میدهد که به طور متوسط در بازه زمانی مورد بررسی استان‌های خراسان رضوی در حوزه تعاونیهای معدنی، مازندران در حوزه تعاونیهای کشاورزی، آذربایجان شرقی در حوزه تعاونیهای صنعتی و استان خراسان رضوی در مجموع تعاونیها در کشور جایگاه بالاتری را دارند. به عبارت دیگر این استانها به طور متوسط بیشترین شاخص توسعه تعاونیها را در بین استانهای دیگر کسب کردند. در مقابل استانهای ایلام در حوزه تعاونیهای معدنی، قزوین در حوزه تعاونی‌های کشاورزی، صنعتی و در مجموع تعاونیها پایین‌ترین جایگاه را داشتند. نتایج حاصل از برآورد مدل دادههای تابلویی در استانهای کشور نشان میدهد که ارزش افزوده بخشهای مختلف تولیدی بر میزان شاخص توسعه تعاونیها اثر مثبت و معناداری دارد. در مقابل شاخص قیمت مصرفکننده و نرخ ارز در بیشتر مدلها اثر منفی و معناداری بر شاخص توسعه تعاونیهای تولیدی دارد. بر این اساس پیشنهاد می‌شود برای افزایش تاب‌آوری اقتصاد با سیاست‌های مناسب پولی و مالی و سیاست‌های جانب عرضه، نوسانات شدید در نرخ ارز کنترل و نرخ تورم مهار شود.

https://ies.isu.ac.ir/article_77783_73e6f562c8195cc4fd23fbe0ed26af88.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 1 2023 10 23 Systematic Review of Domestic Studies on Expanding Public Participation in the Economy مرور نظام مند مطالعات داخلی مردمی سازی اقتصاد 267 322 77782 10.30497/ies.2025.247568.2264 FA سعید سید حسین زاده استادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. Journal Article 2025 02 03 The Democratization of the Economy as a Key Concept in the Resistance Economy, meaning "the active presence and participation of the people in all economic spheres," was examined in the present study through a systematic review and data analysis, focusing on its dimensions: the 'what', 'why', and 'how'. Initially, 210 studies were selected based on a screening of titles and abstracts. Following the application of inclusion and exclusion criteria, approximately 83 studies were ultimately chosen for analysis. A review of these 83 selected studies, published between 2011 and 2024, revealed that the research in this domain can be categorized into three main groups: 1) Governance, Policy-making, and Implementation, 2) Theoretical and Fundamental Studies, and 3) Documentation of Experiences and Domestic/International Models. The employed research methods were diverse: 62 studies utilized descriptive-analytical methods, 15 studies applied qualitative analyses such as thematic analysis and grounded theory, and 6 studies adopted mixed-methods or ijtihadi (interpretive-juristic) approaches. In these articles, definitions of the Democratization of the economy were explored from the perspectives of objectives, expected outcomes, processes, antithetical concepts, relations of governance and incentives and indicators. The identified objectives encompass social justice, enhanced efficiency, and resolution of conflict of interests. The expected outcomes included reducing monopolies and increasing economic dignity. The processes emphasized maximizing public participation at various levels. Regarding the 'why' dimension, the foundation and rationales for adopting a popular economy were discussed. The primary reasons identified were Islamic economics, the resistance economy, the perspectives of national leaders and the Constitution, as well as heterodox economic thought and domestic/foreign experiences. Concerning the 'how' dimension, the study examined the contextual and structural prerequisites for realizing a Democratic economy, along with the requisite executive strategies. A critical analysis and evaluation of the conducted studies are presented in the final section of the paper, along with recommendations for future research endeavors. مردمی سازی اقتصاد به‌عنوان یک مفهوم کلیدی در اقتصاد مقاومتی، به معنای «حضور و مشارکت فعال مردم در تمام عرصه‌های اقتصادی» است. پژوهش حاضر با استفاده از روش مرور نظام مند و تحلیل داده‌ها، ابعاد چیستی، چرایی و چگونگی مردمی سازی اقتصاد را بررسی کرده است. تعداد مطالعاتی که بر اساس غربالگری اولیه در عناوین و چکیده‌ها انتخاب شدند 210 عنوان بوده است که بر اساس معیارهای ورود و خروج، حدود 83 مطالعه انتخاب شده است. بررسی 83 مطالعه منتخب در بازه زمانی 1390 تا 1403 نشان داد که پژوهش‌ها در این حوزه در سه دسته کلی «حکمرانی، سیاست‌گذاری و اجرا»، «مطالعات نظری و بنیادین» و «تجربه‌نگاری و الگوهای داخلی و خارجی« قابل تقسیم‌بندی هستند. پژوهش‌های انجام شده از روش‌های متنوعی بهره برده‌اند. 62 مطالعه از روش‌های تحلیلی-توصیفی، 15 مطالعه از روش تحلیل کیفی نظیر تحلیل مضمون و داده‌بنیاد و 6 مطالعه از روش‌های ترکیبی یا اجتهادی استفاده کرده‌اند. در این مقالات تعاریف مردمی سازی اقتصاد از منظر اهداف (نظیر عدالت اجتماعی، افزایش کارآیی و رفع تعارض منافع)، نتایج مورد انتظار (نظیر کاهش انحصار و افزایش عزت‌مندی اقتصادی)، فرآیندها (با تأکید بر مشارکت حداکثری مردم در سطوح مختلف)، متضادها، روابط حکمرانی، انگیزه‌ها و شاخص‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. در محور چرایی یه مبنا و دلایل پذیرش اقتصاد مردمی پرداخته شده است و اقتصاد اسلامی، اقتصاد مقاومتی، دیدگاه رهبران و قانون اساسی و اقتصاد متعارف و دگراندیش و تجارب داخلی و خارجی از دلایل اصلی بودند. در محور چگونگی، لوازم زمینه‌ای و ساختاری تحقق اقتصاد مردمی و راهبردهای اجرایی بررسی شدند. در انتهای مقاله تحلیل و نقد مطالعات انجام شده صورت گرفته و پیشنهاداتی به منظور تحقیقات آتی ارائه شده است.

https://ies.isu.ac.ir/article_77782_804999c1a3fdcd12fee8730ba880b819.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 1 2024 03 17 Investigating and Ranking the Influence Paths of Religion on Economic Growth Using Analytic Hierarchy Process (AHP) بررسی و رتبه‌بندی مسیرهای اثرگذاری دین بر رشد اقتصادی با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) 323 356 77209 10.30497/ies.2024.244364.2146 FA مصطفی کاظمی نجف‌آبادی دانشیار، پژوهشکده علوم اجتماعی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران. 0000-0003-2271-2714 مهدی رعایائی استادیار، گروه اقتصاد اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران. 0000-0002-0866-3007 Journal Article 2023 03 15 Many studies confirm the influence of religion on economic growth. In this research, by analyzing the content of the research conducted in the field of religion and economic performance, it is shown that religion, affects economic growth through variables such as social capital, job performance, religious capital, human capital and ethics. according to researchers' investigations using Islamic research, components and indicators for the above factors have been identified. However, the main purpose of compiling this article is to rank the main paths of religion's influence on economic growth and to prioritize their realization from the point of view of the elites, therefore, it is necessary to evaluate the importance of the mentioned criteria and their sub-criteria. In this regard, one of the best methods for importance assessment and ranking is the Analytical Hierarchy Process, which can be used to assess and rank religious factors and variables effective in economic growth. The results of the model implementation show that among the main factors and paths, religious capital is the most important, which is acceptable considering the main topic of the research, i.e. the effect of religion on economic growth. In the next rank are moral factors and social capital, which have relatively the same value. Finally, according to the elites, job performance and human capital are the least important in this regard. In the final ranking, the components of familiarity and awareness of religious culture, as well as belonging to and dependence on religious culture were recognized as the most important. تأثیر دین بر رشد اقتصادی در مطالعات نظری و تجربی متعددی بررسی شده و مورد تأیید قرار گرفته است. پژوهش حاضر در وهله نخست به‌دنبال تبیین جامع چرایی و چگونگی اثرگذاری دین بر رشد اقتصادی است که نتایج پژوهش بیانگر آن است که دین به عنوان یک پدیده چند بُعدی، از طریق متغیرهایی مانند سرمایه اجتماعی، عملکرد شغلی، سرمایه دینی، سرمایه انسانی و اخلاق بر رشد اقتصادی تأثیرگذار است. در مرحله بعدی با بررسی و تحلیل مضامین و محتوای پژوهش‌های صورت گرفته، ۲۴ مؤلفه و شاخص برای عوامل فوق استخراج گردیده است. در ادامه نیز با استفاده از روش فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) رتبه‌بندی مسیرهای اصلی تأثیرگذاری دین بر رشد اقتصادی و اولویت‌گذاری آن‌ها از دیدگاه نخبگان به‌عنوان هدف اصلی مقاله دنبال شده است. نتایج پژوهش در این بخش نیز نشان می‌دهد که در میان عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی، سرمایه دینی بیشترین اهمیت را دارد. در رتبه بعدی نیز عوامل اخلاقی و سرمایه اجتماعی هستند و در انتها عملکرد شغلی و سرمایه انسانی کمترین اثرگذاری بر رشد اقتصادی را دارند. همچنین طبق نتایج پژوهش، از میان ۲۴ مؤلفه مطرح شده مؤثر بر رشد اقتصادی، مؤلفه‌هایی مانند رعایت هنجارهای دینی و حدود شرعی، آشنایی و آگاهی از فرهنگ دینی و همچنین تعلق و وابستگی به فرهنگ دینی دارای بیشترین اهمیت و مؤلفه‌های بهداشت و سلامت جسم و آرامش روح و روان،‌ توانایی و مهارت‌های رفتاری و ارتباطی، کمترین تأثیر بر رشد اقتصادی را دارند.

https://ies.isu.ac.ir/article_77209_70993b2ede5b9539279117ee1460dd0a.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 1 2023 10 23 The Role of Religiosity in Financial Literacy and Its Impact on Financial Satisfaction and Hopelessness of Pre-Service Teachers نقش دینداری در سواد مالی و تاثیر آن بر رضایت مالی و ناامیدی دانشجومعلمان 357 380 77466 10.30497/ies.2024.246497.2225 FA عباس رمضانی استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. 0000-0002-1634-3708 آنیتا امیدی نیا دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت دولتی، گرایش توسعه منابع انسانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0009-0009-0534-5546 لادن حاجی‌انوری دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، زنجان، ایران. 0009-0009-6086-4744 Journal Article 2024 06 13 The current study examines Islamic financial literacy (IFL) and its determinants among students at Farhangian University in Zanjan. The research aims to investigate the impact of IFL on factors such as hopelessness, religiosity, and financial satisfaction. As most existing studies focus on conventional financial literacy, this research seeks to address this gap and enhance understanding of IFL. The study is quantitative and applied in nature, with a descriptive approach to data collection and a causal-comparative method. Data was gathered through a structured questionnaire from 294 students at Farhangian University in Zanjan, which was then analyzed using exploratory factor analysis in SPSS software. The results revealed that only seven components of IFL demonstrated reliability, with despair showing the highest variance, followed by religiosity and financial satisfaction. The findings highlight the significance of religiosity as a key factor in financial resource management, indicating that students with higher religiosity levels may be more adept in managing their finances in alignment with Islamic teachings. Additionally, the study shows that IFL influences financial frustration and satisfaction, underscoring the importance of incorporating Islamic financial principles into educational programs to guide students in making informed financial decisions. Keywords: Islamic financial literacy, students, hopelessness, religiosity, financial satisfaction مطالعه حاضر به بررسی سواد مالی اسلامی و عوامل تعیین‌کننده آن در بین دانشجویان دانشگاه فرهنگیان استان زنجان می‌پردازد. هدف این پژوهش بررسی تاثیر سواد مالی اسلامی بر عواملی چون ناامیدی، دینداری و رضایت مالی است. با توجه به اینکه بیشتر تحقیقات موجود بر سواد مالی متعارف تمرکز دارند، پژوهش حاضر به دنبال پر کردن این خلأ و ارتقاء درک از سواد مالی اسلامی است. پژوهش کمی حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد و روش گردآوری داده‌ها توصیفی از نوع علی-مقایسه‌ای می‌باشد. داده‌ها از طریق یک پرسشنامه ساختاریافته بین 294 نفر از دانشجویان دانشگاه فرهنگیان زنجان جمع‌آوری و با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی در نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که تنها هفت مؤلفه در ساختار سواد مالی اسلامی قابلیت اطمینان را نشان می‌دهند که در این میان، ناامیدی بالاترین واریانس را داراست و دینداری و رضایت مالی در رده‌های بعدی قرار دارند. یافته‌های این پژوهش بر اهمیت دینداری به عنوان یک عامل مؤثر در مدیریت منابع مالی تأکید می‌کند و نشان می‌دهد که دانشجویانی که دینداری بالایی دارند، بهتر می‌توانند منابع مالی خود را بر اساس آموزه‌های اسلامی مدیریت کنند. همچنین یافته‌ها حاکی از آن است که سواد مالی اسلامی بر ناامیدی و رضایت مالی تاثیرگذار می‌باشد و سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان بایستی گنجاندن اصول مالی اسلامی را در برنامه‌های آموزشی برای هدایت تصمیم‌گیری مالی آگاهانه دانشجویان بگنجانند.

https://ies.isu.ac.ir/article_77466_b79acfec5183f234de5e2a37bbf59308.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 1 2025 04 27 Modeling the Financing of Innovation and the Knowledge-Based Economy within the Islamic Financial System مدل‌سازی تأمین مالی نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان در چارچوب نظام مالی اسلامی 381 410 77696 10.30497/ies.2025.245201.2191 FA عبدالمحمد کاشیان استادیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. 0000-0002-5352-1446 Journal Article 2023 09 26 The ecosystem of innovation and knowledge-based economics has certain characteristics that make it more sensitive to financing. High intensity of asymmetric information between investor and innovator, high investment risk and uncertainties, uncertainty of NPV and high share of intangible assets are the most important of these characteristics. This is why financing models in innovation and the knowledge-based economy take on different forms. On the other hand, the Islamic financing system has special rules and regulations that many investors in Islamic countries have a strong emphasis on them. The present study examines and enumerates the different types of financing of the innovation ecosystem and the knowledge-based economy, using the conventional ijtihad method in the analysis of Islamic financial markets, analyzes their nature from the perspective of Islamic financing frameworks and in case of incompatibility between them, proposed alternative solutions. Has modeled. analyses of data show that in many cases it is possible to adapt between Islamic contracts and innovation financing models, but in cases of conflict, it is possible to use contracts such as Murabaha, Mosharekah, Joallah and other exchange and partnership contracts, as Meets the needs of technology financing within the framework of the Islamic financing system. As result many models of financing the innovation ecosystem and the knowledge-based economy in a new legal framework based on the Islamic financial system can be used in Islamic countries. اکوسیستم نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان، دارای ویژگی‌های خاصی است که نسبت به سایر حوزه‌های اقتصادی تأمین مالی آن را با حساسیت‌ها و الزامات خاص خود مواجه می‌سازد. شدت بالای اطلاعات نامتقارن میان سرمایه‌گذار و نوآور، بالا بودن ریسک سرمایه‌گذاری و عدم قطعیت‌ها، مشخص نبودن NPV و بالا بودن سهم دارایی‌های نامشهود از مهم‌ترین این ویژگی‌هاست. همین موضوع سبب شده است که مدل‌های تأمین مالی در نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان گونه‌های متفاوتی را به خود ببیند. هدف از پژوهش حاضر مدل‌سازی تأمین مالی نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان در چارچوب نظام مالی اسلامی است چرا که نظام تأمین مالی اسلامی دارای قواعد و قوانین خاصی است که بسیاری از سرمایه‌گذاران در کشورهای اسلامی تأکید جدی بر رعایت آن دارند. پژوهش حاضر ضمن بررسی و احصاء گونه‌های مختلف تأمین مالی اکوسیستم نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان، با استفاده از روش اجتهادی مرسوم در تحلیل بازارهای مالی اسلامی به تحلیل ماهیت آن‌ها از منظر چارچوب‌های تأمین مالی اسلامی پرداخته و در صورت عدم تناسب میان آن‌ها، راهکارهای پیشنهادی جایگزین را مدل‌سازی کرده است. تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد در بسیاری از موارد امکان انطباق میان عقود اسلامی و مدل‌های تأمین مالی نوآوری وجود دارد، اما در موارد تداخلی و تعارضی، امکان بهره‌گیری از عقودی به مانند مرابحه، مشارکت، جعاله و سایر عقود مبادله‌ای و مشارکتی وجود دارد، به‌گونه‌ای که نیازهای تأمین مالی فناوری را در چارچوب نظام تأمین مالی اسلامی پاسخ می‌دهد. در نتیجه بسیاری از مدل‌های تأمین مالی اکوسیستم نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان در چارچوب حقوقی جدید و مبتنی بر نظام مالی اسلامی قابل استفاده در کشورهای اسلامی خواهند بود.

https://ies.isu.ac.ir/article_77696_518a9980d57a71e7e9bd27d8851b471c.pdf