دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 2 2024 04 20 examining the role of Islamic economic principles—justice, rights, and stability—in international oil and gas contract Elucidating the Components of Islamic Economics in International Oil and Gas Contracts: Emphasizing the Criteria of Right (Haqq), Justice ('Adl), and Economic Sustenance (Qiwam) Based o Constructive Approach in Islamic Economics تبیین مؤلفه‌های اقتصاد اسلامی در قراردادهای بین‌المللی نفت و گاز با تأکید بر «معیارهای حق، عدل و قوام مبتنی بر روش تأسیس در اقتصاد اسلامی» 273 302 78090 10.30497/ies.2026.248864.2305 FA مهدی حاج آقابزرگی دانشجوی دکتری مدیریت قراردادهای بین‌المللی نفت و گاز، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0003-5938-4774 وحید سلیمی دانش‌آموخته دکتری حقوق نفت و گاز، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2025 11 09 <span lang="EN">The inherent nature of the oil and gas industry necessitates the execution of international contracts. Driven by the strategic importance of upstream oil and gas agreements in Iran and the imperative to adhere to Islamic economic principles, this study critically examines these contractual frameworks across their economic, political, and social dimensions. By employing the foundational approach in Islamic economics and analyzing the perspectives of Islamic scholars, the contemporary aspects and emerging challenges of these contracts were explored. The findings indicate that the nominal type of a contract alone is an insufficient criterion for determining its compliance with Islamic norms. Consequently, the study concludes that beyond general jurisprudential considerations, specific minimum standards must be operationalized at various levels in every contract</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">- </span><span lang="EN">regardless of its formal classification- to ensure genuine alignment with Islamic economic principles.</span> <span lang="FA">ماهیت صنعت نفت و گاز انعقاد قراردادهای بین‌المللی را اجتناب‌ناپذیر می‌نماید. اهمیت قراردادهای بالادستی نفت و گاز در ایران از یک سو و لزوم رعایت اصول اقتصاد اسلامی در این قراردادها از سوی دیگر باعث شد تا به بررسی مؤلفه</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">‌های اسلامی در این قراردادها بپردازیم. ازآنجاکه این موضوع دارای ابعاد اقتصادی، سیاسی و اجتماعی هستند، از روش فقه کل</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">‌نگر استفاده گردید. در مرحله بعد در خصوص مسائل و ابعاد جدید این قراردادها از روش تأسیس در اقتصاد اسلامی استفاده شد و ملاک</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">‌های مدنظر اسلام در خصوص این قراردادها انتزاع گردید و نتیجه گرفته شد که صرف نوع قرارداد نمی</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">‌تواند معیار مناسبی برای تشخیص مغایرت و عدم مغایرت با موازین اسلامی در سطح کلان باشد و باید علاوه بر ملاحظات فقه متعارف، دست‌کم ملاحظات بیست</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">‌گانه</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">‌ای رعایت شود تا یک قراردادها از هر نوعی که هست، مطابق با موازین اسلامی، تلقی گردد.</span> https://ies.isu.ac.ir/article_78090_e7dd74d3b33705b5224ce64213d1316d.pdf