دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات اقتصاد اسلامی 2008-4102 16 2 2024 04 20 Analyzing the Components of an Optimal Investment Guidance Model for Petro-refineries and Its Institutional Mapping onto Resistance Economy Policies واکاوی مؤلفه‌های الگوی مطلوب هدایت سرمایه‌گذاری در پتروپالایشگاه‌ها و نگاشت نهادی آن بر سیاست‌های اقتصاد مقاومتی 253 272 78040 10.30497/ies.2026.246882.2239 FA امیرحسین خورشیدی اطهر دانشجوی دکتری مدیریت قراردادهای نفت و گاز، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران مهدی صادقی شاهدانی استاد دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران 0000-0002-2765-5774 داوود منظور دانشیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران محمد هادی زاهدی وفا دانشیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران 0009-0006-5530-1021 Journal Article 2024 10 14 <span lang="EN">Realizing the strategic objectives of the Resistance Economy in Iran’s oil and gas sector necessitates a paradigm shift from selling raw hydrocarbons toward completing the value chain through petro-refinery complexes. The core problem addressed in this study is the absence of a comprehensive framework for </span><span lang="EN">smart capital guidance</span><span lang="EN"> capable of aligning private sector profitability with the sovereign priorities outlined in high-level policy documents. </span><span lang="EN">This research employs a multi-stage qualitative methodology. First, through comparative benchmarking of nine leading countries, the key components of the model were identified </span><span lang="EN">across</span><span lang="EN"> four clusters: governance, economic, technical, and market. Subsequently, utilizing </span><span lang="EN">an institutional mapping</span><span lang="EN"> approach, systematic links between these components and Articles 13, 14, and 15 of the General Policies of the Resistance Economy were established. </span><span lang="EN">The findings -validated through data triangulation and pattern matching-demonstrate that improving technical indicators, such as the </span><span lang="EN">Nelson Complexity Index</span><span lang="EN"> and the </span><span lang="EN">integration rate</span><span lang="EN">, not only enhances project bankability but also secures geopolitical resilience by producing non-substitutable goods and establishing micro-marketing networks. Finally, </span><span lang="EN">a feedstock holiday</span><span lang="EN"> was identified as the most effective financial instrument for resolving conflicts of interest and fostering economic endogeneity.</span> <span lang="AR-SA">تحقق اهداف راهبردی اقتصاد مقاومتی در صنعت نفت و گاز ایران، مستلزم تغییر پارادایم از خام‌فروشی هیدروکربنی به سمت تکمیل زنجیره ارزش در قالب مجتمع‌های پتروپالایشگاهی است. مسئله بنیادین این پژوهش، فقدان یک الگوی جامع برای «هدایت هوشمند سرمایه» است که بتواند میان انگیزه‌های سودآور بخش خصوصی و اولویت‌های حاکمیتی در اسناد بالادستی توازن برقرار کند. این مطالعه با اتخاذ رویکردی کیفی و چندمرحله‌ای، ابتدا از طریق بنچ‌مارکینگ تطبیقی تجارب نه (</span><span lang="FA">۹</span><span lang="AR-SA">) کشور پیشرو، مؤلفه‌های کلیدی الگو را در چهار خوشه (حکمرانی، اقتصادی، فنی و بازار) شناسایی کرده و سپس با استفاده از روش «نگاشت نهادی»، پیوند سامانمند (سیستماتیک) این مؤلفه‌ها را با بندهای </span><span lang="FA">۱۳</span><span lang="AR-SA">، </span><span lang="FA">۱۴</span> <span lang="AR-SA">و </span><span lang="FA">۱۵</span> <span lang="AR-SA">سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی تبیین نموده است. یافته‌های پژوهش که از طریق «تثلیث داده‌ها» و «انطباق الگو» صحت‌سنجی شده‌اند، نشان می‌دهند که ارتقای شاخص‌های فنی نظیر «ضریب پیچیدگی نلسون» و «نرخ یکپارچگی»، نه‌تنها جذابیت مالی پروژه‌ها را افزایش می‌دهند، بلکه از طریق تولید محصولات جایگزین‌ناپذیر و ایجاد شبکه‌های بازاریابی مویرگی، تاب‌آوری ژئوپلیتیکی کشور را تضمین می‌کنند. درنهایت، ابزار مالی «تنفس خوراک» به‌عنوان قوی‌ترین محرک برای حل تعارض منافع و تحقق درون‌زایی اقتصادی شناسایی شده است</span><span dir="LTR">.</span> https://ies.isu.ac.ir/article_78040_dc7dc46bc8efbe1802a31917fad6497d.pdf